به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، آیت‌الله سیداحمد علم‌الهدی، نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی، در سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها)، در روضه خانگی واقع در خیابان وکیل‌آباد تقوی، با اشاره به جایگاه خطبه حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) در تبیین مسئله ولایت و حاکمیت الهی، اظهار داشت: در ایام مصیبت‌بار شهادت صدیقه اطهر(سلام‌الله‌علیها)، با بهره‌گیری از دل‌های آکنده از عشق به ولایت و توجه به آن حضرت، عالی‌ترین آموزه‌ای که می‌توانیم از مکتب فاطمی بیاموزیم و به‌عنوان اصل و مبنای زندگی خود در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی قرار دهیم، بهره‌برداری از فرمایشات و آموزه‌های ارزشمند آن حضرت در خطبه‌ای است که ایراد فرموده‌اند.
وی افزود: جملاتی که عرض کردم، از خطبه صدیقه اطهر(سلام‌الله‌علیها) در آن سخنرانی ویژه‌ای است که برای زنان مدینه و در جریان عیادت آنان از آن حضرت بیان فرمودند. ایشان در این خطبه، خط رهبری اجتماع و مسئله ولایت و حاکمیت الهی بر زندگی سیاسی و اجتماعی مردم را مشخص می‌کنند و این مسئله برای ما بسیار قابل توجه است.
آیت‌الله علم‌الهدی با اشاره به حوادث دوران رحلت پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) و جنایاتی که در حق حبیبه ایشان صورت گرفت، بیان کرد: ناروایی‌هایی که در آن دوران نسبت به ساحت مقدس رسول‌الله(صلی‌الله‌علیه‌وآله) و عزیزترین فرد خانواده ایشان انجام شد، عواطف را جریحه‌دار کرده است؛ به‌گونه‌ای که گاهی در مقام تحلیل و تبیین این واقعیت، از یک طرف با ظلم، ستم و بیدادگری و از طرف دیگر با مظلومیت، محرومیت، تحت فشار قرار گرفتن و اذیت و آزار مواجه هستیم و باید دید این دو بُعد را چگونه می‌توان تحلیل و تبیین کرد.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی ادامه داد: گاهی می‌خواهیم از منظر عشق و عاطفه نسبت به رسول‌الله(صلی‌الله‌علیه‌وآله)، عزیزان پیامبر و ولایت اهل‌بیت(علیهم‌السلام) مسئله را بررسی کنیم که در این صورت، مطلب برای ما مشخص و معلوم است؛ اما مسئله اینجاست که در جهان امروز که از نظر سیاسی رشد کرده است، این موضوع به این شکل تحلیل نمی‌شود و افراد از موضع دلدادگی به اهل‌بیت(علیهم‌السلام) و عشق و عاطفه به پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) و فرزندان ایشان به بررسی مسئله نمی‌پردازند.
وی با اشاره به گسترش ارتباطات فرهنگی و فکری در جامعه امروز، عنوان کرد: امروز ارتباطات فرهنگی و فکری انسان‌ها گسترده شده است و یک جوان، چه پسر و چه دختر، با فشردن یک کلید می‌تواند در جریان تمام مبانی و منویات سیاسی مدرنیته در سراسر جهان قرار بگیرد؛ بنابراین، هنگامی که می‌خواهد مسئله مظلومیت صدیقه اطهر(سلام‌الله‌علیها) و حوادث دوران رحلت پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) را بررسی کند، دیگر صرفاً از منظر عاطفه و عشق به اهل‌بیت(علیهم‌السلام) به آن نگاه نمی‌کند، بلکه از موضع اندیشه سیاسی مطرح در جهان به تحقیق و مطالعه می‌پردازد.
ضرورت تبیین سیاسی و تاریخی حوادث پس از رحلت پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله)
آیت‌الله علم‌الهدی تصریح کرد: در چنین نگاهی، مسئله این‌گونه مطرح می‌شود که پس از رحلت پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله)، مردم گرد هم آمدند و حکومتی را که پیامبر تعیین کرده بود و خلیفه‌ای را که رسول‌الله(صلی‌الله‌علیه‌وآله) برای خود مشخص فرموده بودند، نپذیرفتند؛ سپس مسیر نظام حکومتی را تغییر دادند و برای مدیریت جامعه خود، فرد دیگری را به‌عنوان سرپرست، مدیر و رهبر جامعه پس از پیامبر پذیرفتند. این خواسته مردم و انتخاب آنان بود.
وی افزود: بر این اساس، این پرسش مطرح می‌شود که آیا ایستادگی در برابر انتخاب و خواسته مردم و مقاومت در برابر آن، تا جایی که به درگیری فیزیکی و زد و خورد منجر شود و آسیب‌هایی به دختر پیامبر وارد آید، صحیح بوده است؟ آیا درست است کسی صرفاً به دلیل اینکه دختر پیامبر و فرزند خانواده رهبری است، در برابر آنچه مردم خواسته و اراده کرده‌اند، مقاومت کند؟
امام جمعه مشهد با بیان اینکه بررسی حوادث از این زاویه می‌تواند جایگاه مظلومیت صدیقه اطهر(سلام‌الله‌علیها) را در افکار عمومی دستخوش تردید کند، اظهار داشت: وقتی ماجرا از این مسیر و موضع بررسی شود، مظلومیت صدیقه اطهر(سلام‌الله‌علیها) نه‌تنها به‌عنوان نقطه‌ای از حقانیت، بلکه به‌عنوان یک پرسش و مسئله مطرح می‌شود و افکار عمومی آن را موضوعی مسئله‌دار تلقی می‌کنند؛ به این معنا که آیا این ایستادگی و مقاومت در برابر خواسته مردم درست بوده است یا خیر؟
وی خاطرنشان کرد: ازاین‌رو، باید مسئله را جدی‌تر بررسی کنیم و با نگاه واقعی‌تری به آن توجه داشته باشیم. نخست باید مشخص کنیم آنچه به‌عنوان خواسته مردم مطرح می‌شود و گفته می‌شود صدیقه اطهر(سلام‌الله‌علیها) در برابر آن ایستاد، چه بوده است. آیا واقعاً خواسته مردم، انتخاب فردی به‌عنوان رهبر و تشکیل نظامی غیر از نظام تعیین‌شده از سوی پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) بود؟ چنین مسئله‌ای در سقیفه بنی‌ساعده ثابت نشد و نمی‌توان آن را خواسته واقعی مردم دانست.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان ادامه داد: آنچه در روز رحلت پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) و پس از آن اتفاق افتاد، دسیسه و تزویر برای تغییر مسیر فکری و سیاسی مردم از خطی بود که ذات مقدس پروردگار برای امت اسلام تعیین کرده بود؛ همان خط رهبری که جنبه آسمانی داشت. هدف این بود که جامعه از مسیر الهی رهبری خارج شود.
آیت‌الله علم‌الهدی با اشاره به تحولات قدرت در سرزمین عربستان پس از پیروزی‌های پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) بیان کرد: روزی که پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) در سرزمین عربستان، با لشکرکشی‌ها، مقابله‌ها، جهادهای فوق‌العاده، ازخودگذشتگی‌ها و شهادت شهیدان، به‌عنوان قدرت نخست عربستان مطرح شدند و حتی یمن، در جنوب عربستان، نیز در قلمرو قدرت اسلام و پیامبر قرار گرفت، برخی افراد به محاسبه سهم خود از این قدرت پرداختند.
تلاش جریان‌های سیاسی برای تغییر نظام الهی رهبری
وی افزود: به‌ویژه قریش و افراد مکه که در جنگ‌های بدر و احد با پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) جنگیده بودند، مبارزه کرده بودند و ایشان را از شهر خود بیرون رانده بودند، پس از پیروزی پیامبر و به دست گرفتن قدرت، به‌عنوان بستگان و وابستگان قبیله و طایفه ایشان، این ادعا را مطرح می‌کردند که سهم ما از این قدرت چیست و در حکومتی که امروز بر تمام عربستان مسلط شده است، چه جایگاهی داریم؟
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی عنوان کرد: آنان محاسبه کردند که براساس ساختار و شالوده‌ای که قرآن و خداوند برای حکومت و سیاست امت اسلام تعیین کرده‌اند، سهمی در قدرت نخواهند داشت؛ زیرا ذات مقدس پروردگار در پنج موضع از قرآن کریم اعلام کرده است: «إِنِ الْحُکْمُ إِلَّا لِلَّهِ»؛ یعنی حاکمیت و فرمانروایی جز برای خداوند نیست.
وی ادامه داد: وقتی خداوند در پنج موضع از قرآن کریم می‌فرماید «إِنِ الْحُکْمُ إِلَّا لِلَّهِ» و حاکمیت را منحصر به خود می‌داند، برای سردمداران قبیله‌ها، عشیره‌ها و خویشاوندان پیامبر در جریان قدرت، سهمی باقی نمی‌ماند و جایی برای آنان در ساختار حاکمیت وجود نخواهد داشت.
امام جمعه مشهد با اشاره به آیه ۳۶ سوره احزاب، تصریح کرد: خداوند متعال در سوره مبارکه احزاب اعلام می‌کند: «وَمَا کَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَی اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ»؛ برای هیچ مرد و زن مؤمنی، هنگامی که خدا و رسول او درباره امری تصمیم گرفته باشند، اختیاری در برابر آن تصمیم وجود ندارد. قرآن از این صریح‌تر چگونه باید سخن بگوید؟
وی اظهار داشت: با چنین مبنایی که قرآن کریم بیان کرده است، این افراد در قدرت سهمی پیدا نمی‌کردند؛ بنابراین، برای اینکه بتوانند در حاکمیت موقعیتی به دست آورند و بر مال، جان و سرنوشت مردم سلطه داشته باشند و در سایه این قدرت، سرنوشت انسان‌ها را در خدمت لذت‌ها، مطامع و منافع خود قرار دهند، باید این نظام تغییر می‌کرد و از میان می‌رفت.
آیت‌الله علم‌الهدی خاطرنشان کرد: بحث اصلی این نبود که چه کسی خلیفه شود، بلکه مسئله نخست این بود که این نظام از بین برود؛ زیرا تا زمانی که این نظام برقرار بود، آنان سهمی در قدرت نداشتند. ازاین‌رو، برای تحقق این هدف، دسیسه و توطئه‌ای شکل دادند و حزبی را به وجود آوردند که اعضای آن ابتدا پنج نفر بودند و در داخل کعبه با یکدیگر هم‌قسم شده بودند. این جمعیت به‌تدریج گسترش یافت و از پنج نفر به چهارده نفر و سپس به ۲۵ نفر رسید.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان ادامه داد: هنگامی که این حزب ۲۵ نفره شکل گرفت و پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) رحلت فرمودند، اعضای آن در دل امت اسلام جریانی حزبی به راه انداختند، نظام را براندازی کردند و مسیر آن را تغییر دادند. بنابراین، مسئله خواسته مردم نبود، بلکه دسیسه‌ای برای تغییر نظامی بود که خداوند درباره آن فرموده بود: «وَمَا کَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَی اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ».
شکل‌گیری جریان سقیفه و انحراف مسئله رهبری
وی با بیان اینکه مقابله با منطق قرآن و نظام سیاسی و حکومتی ارائه‌شده از سوی خداوند، برای دستیابی به سهمی در قدرت صورت گرفت، اظهار داشت: حزب ۲۵ نفره برای تحقق این هدف، توطئه‌ای را در سقیفه بنی‌ساعده، در مکانی در نزدیکی خانه پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله)، به راه انداخت. اعضای این جمعیت ابتدا با یکدیگر به توافق رسیدند تا برای پیامبر خلیفه و برای کشور رهبر تعیین کنند و این جریان را به راه انداختند.
آیت‌الله علم‌الهدی افزود: پس از آن، گروه دیگری نیز به این جمعیت پیوستند. افرادی که به این جریان اضافه شدند، دو دسته بودند. دسته نخست کسانی بودند که وقتی مشاهده کردند یک حزب ۲۵ نفره برای به دست گرفتن حکومت و قدرت شکل گرفته و قصد تغییر مسیر حکومت را دارد، با خود اندیشیدند که در صورت تشکیل حکومت از سوی این گروه، جایگاه و سهم آنان چه خواهد بود.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی ادامه داد: این افراد با عنوان انصار به جمع ۲۵ نفره اضافه شدند و با طرح این مسئله که «مِنَّا أَمِیرٌ وَمِنْکُمْ وَزِیرٌ»؛ یعنی امیر از ما و وزیر از شما باشد، یا امیر از شما و وزیر از ما، خواستار تقسیم قدرت شدند. به این ترتیب، مسئله انحراف رهبری از خط نبوت، پیامبری و خط الهی مطرح شد و در این جمعیت به مرحله قطعی رسید.
وی خاطرنشان کرد: در این مرحله، جمعیت ۲۵ نفره به همراه افرادی که با این انگیزه به آنان پیوسته بودند، جریان را پیش بردند و صدای خود را بلند کردند. با گسترش این جریان، عده دیگری نیز به آن اضافه شدند که انگیزه و شعار متفاوتی داشتند.
آیت‌الله علم‌الهدی با اشاره به دسته دوم افرادی که به جریان سقیفه پیوستند، عنوان کرد: تا پیش از آن، سخن از تعیین رهبر و رئیس حکومت و تقسیم قدرت میان امیر و وزیر بود، اما گروه دیگری که به این جمعیت اضافه شدند، از نظر قرآن کریم همان اعرابی بودند که خداوند درباره آنان می‌فرماید: «قَالَتِ الْأَعْرَابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَلَکِنْ قُولُوا أَسْلَمْنَا»؛ آنان گفتند ایمان آوردیم، اما خداوند فرمود بگویید اسلام آوردیم، زیرا هنوز ایمان در دل‌های شما وارد نشده است.
وی افزود: این افراد از اعراب صحرانشینی بودند که شناختی عمیق از دین و مکتب نداشتند و قرآن کریم به آنان فرموده بود که ادعای ایمان نکنند و تنها بگویند اسلام آورده‌ایم؛ زیرا هنوز خدا را آن‌گونه که باید باور نکرده بودند.
امام جمعه مشهد تصریح کرد: با ورود این جمعیت، نغمه تازه‌ای شکل گرفت؛ نغمه‌ای که امروز، پس از گذشت بیش از هزار و چهارصد سال، اگر در هر نقطه‌ای از جهان مطرح شود، طرفدارانی پیدا می‌کند. مضمون این شعار آن بود که ما رهبری دیکته‌شده نمی‌خواهیم و باید سرنوشت خودمان در اختیار خودمان باشد.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان ادامه داد: گاهی گفته می‌شود رهبری‌ای را که قدرت‌های جهان بر ما دیکته کنند، نمی‌خواهیم؛ اما گاهی سخن از نپذیرفتن رهبری‌ای است که خداوند تعیین کرده است. این دو مسئله با یکدیگر تفاوت دارند؛ زیرا نپذیرفتن رهبری تعیین‌شده از سوی خداوند، در حقیقت به معنای نپذیرفتن حاکمیت الهی است.
وی اظهار داشت: این جریان با چنین شعاری، مسیر رهبری را از خط امامت جدا کرد؛ درحالی‌که اسلام با بعثت پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) و نزول قرآن برای هدایت مردم آمد و یکی از رسالت‌های پیامبر، اداره جامعه و مدیریت مردم بود. پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) برای اداره جامعه مبعوث شده بودند؛ بنابراین، هنگامی که ایشان از دنیا رفتند و وحی قطع شد، مدیریت جامعه نباید متوقف می‌شد.
آیت‌الله علم‌الهدی خاطرنشان کرد: مدیریت آسمانی پیامبر بر امت باید استمرار پیدا می‌کرد و این مدیریت آسمانی پس از نبوت، در قالب امامت ادامه می‌یافت؛ اما این مسیر را منحرف کردند و صدیقه اطهر(سلام‌الله‌علیها) در برابر این انحراف قیام فرمودند.
قیام حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) در برابر انحراف از مسیر امامت
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی با تأکید بر اینکه قیام حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) مقابله با خواسته مردم نبود، بلکه ایستادگی در برابر انحراف بود، گفت: باید دید مقاومت آن حضرت در برابر اراده مردم بود یا در برابر انحرافی که در مسیر رهبری الهی ایجاد شده بود. صدیقه اطهر(سلام‌الله‌علیها) در برابر انحراف ایستادند.
وی افزود: اگر عده‌ای دسیسه و تزویر کنند و مردم در برابر این فریب تسلیم شوند، وضعیت آنان تفاوتی با مردمی ندارد که در برابر زور تسلیم شده‌اند. فرض کنید فردی بیگانه با قدرت به کشوری حمله کند و آن را به تصرف درآورد و مردم نیز به دلیل قدرت او تسلیم شوند؛ تسلیم شدن در برابر فریب و شیطنت نیز از همین جنس است و تفاوتی با تسلیم در برابر زور ندارد.
آیت‌الله علم‌الهدی ادامه داد: وجود مقدس صدیقه اطهر(سلام‌الله‌علیها) در برابر این انحراف قیام کردند و در مقابل سلطه‌ای که از طریق تزویر و دسیسه بر مردم تحمیل شده بود، ایستادند. قیام و حرکت حضرت در برابر خواسته مردم نبود، بلکه در برابر انحراف و تسلیم کردن مردم از طریق فریب و شیطنت بود.
وی با اشاره به روزهای پایانی عمر پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله)، بیان کرد: در آن روزها، پیامبر گاهی از حال می‌رفتند و دوباره به هوش می‌آمدند و وضعیت جسمانی مناسبی نداشتند. در یکی از دفعاتی که به هوش آمدند، سر مبارکشان در دامان امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام) بود. چشمان خود را باز کردند و لب‌های مبارکشان به حرکت درآمد، اما توان صحبت کردن نداشتند و صدای ایشان به‌سختی شنیده می‌شد.
امام جمعه مشهد اظهار داشت: امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام) متوجه شدند که پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) قصد بیان مطلبی دارند؛ ازاین‌رو، سر مبارک خود را نزدیک بردند. پیامبر(ص) فرمودند: «یا علی، چه کسی در اتاق است؟» امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام) عرض کردند: «یا رسول‌الله، کسی در اتاق نیست؛ من هستم و فاطمه و حسن.»
وی افزود: پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمودند فاطمه و حسن نیز از اتاق خارج شوند و امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام) به آنان اشاره کردند که بیرون بروند. سپس پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) تمام ماجرای سقیفه بنی‌ساعده و انحرافی را که قرار بود در مسئله رهبری امت ایجاد شود، برای امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام) بیان کردند.
آیت‌الله علم‌الهدی خاطرنشان کرد: پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) پس از بیان این حوادث، از امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام) پرسیدند که پس از من چه خواهی کرد؟ امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام) با کمال آرامش عرض کردند: «هَذَا سَیْفِی أَحُولُ بَیْنَهَا وَبَیْنَهُ»؛ شمشیر من میان این جریان و تحقق آن حائل خواهد شد. یعنی شمشیر من اجازه نخواهد داد این اتفاق رخ دهد.
مأموریت حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) برای دفاع از ولایت
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی با اشاره به پاسخ پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) به امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام)، اظهار داشت: شاید پیامبر فرموده باشند که یا علی، شمشیر تو پیش از آنکه بتواند حق را بازستاند، ریشه دین و مکتب مرا از بین خواهد برد و اسلام را نابود خواهد کرد؛ زیرا اگر شمشیر تو وارد میدان شود و بخواهی مشکل را با قدرت نظامی حل کنی، اسلام به‌عنوان یک قدرت معرفی خواهد شد.
وی افزود: در چنین شرایطی، فردا خواهند گفت که مکتب و وحی و دینی در کار نبود، بلکه مسئله امپراتوری و قدرت بود. خواهند گفت آن روز که پیامبر(ص) از دنیا رفت، حضرت علی(علیه‌السلام) از همه قدرتمندتر بود و با زور و قدرت حکومت را به دست گرفت؛ در نتیجه، اسلام به‌جای آنکه یک مکتب الهی باشد، به‌عنوان قدرتی سیاسی معرفی خواهد شد.
آیت‌الله علم‌الهدی ادامه داد: امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام) در پاسخ به این مسئله پرسیدند پس چه باید کرد؟ پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمودند: «علی جان، فاطمه قهرمان این قضیه است و باید زهرا به میدان بیاید. اگر او وارد میدان شود، مشکل حل خواهد شد.»
امام جمعه مشهد تصریح کرد: قهرمان این ماجرا حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) بود، نه شمشیر امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام). پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) این مسئولیت را بر عهده حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) قرار دادند و ایشان به میدان آمدند و در برابر انحراف ایستادگی کردند.
وی خاطرنشان کرد: حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) به دستور پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) و در چارچوب مأموریتی که رسول‌الله(صلی‌الله‌علیه‌وآله) بر عهده صدیقه اطهر قرار داده بودند، وارد میدان شدند؛ بنابراین، حرکت آن حضرت دفاع از ولایت و مقابله با انحرافی بود که در مسیر رهبری امت اسلامی ایجاد شده بود.
آیت‌الله علم‌الهدی با اشاره به ماجرای هجوم به خانه امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام)، بیان کرد: برای درک بهتر این حادثه، باید تصویری از خانه امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام) در ذهن داشته باشیم. افرادی که به مدینه مشرف شده‌اند، می‌دانند هنگامی که از باب جبرئیل وارد می‌شوند، پنجره‌هایی را در اطراف شبکه مشاهده می‌کنند که محدوده خانه امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) و خانه پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) بوده است.
وی افزود: خانه امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام) در آن محدوده قرار داشت و وسعت آن به ۸۰ متر نیز نمی‌رسید. خانه‌های مدینه در آن دوران، دیوارهای بلند و مستحکمی نداشتند و شبیه خانه‌های روستایی ساخته می‌شدند؛ دیوارها را با گل می‌چیدند و ارتفاع آن‌ها حداکثر به یک متر و نیم تا دو متر می‌رسید.
هجوم به خانه امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) و ایستادگی صدیقه اطهر(سلام‌الله‌علیها)
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی ادامه داد: درهای خانه‌ها نیز استحکام و ساختار امروزی را نداشتند و از شاخه‌های درخت خرما ساخته می‌شدند که آن‌ها را به یکدیگر متصل می‌کردند و به‌عنوان در خانه قرار می‌دادند. هنگامی که آن جمعیت به خانه هجوم آوردند، با توجه به ارتفاع کم دیوارها، فریادها و سر و صدای آنان در فضای خانه می‌پیچید و ماجرا پنهان نمی‌ماند.
آیت‌الله علم‌الهدی با اشاره به نقل‌های تاریخی درباره تعداد مهاجمان، اظهار داشت: جمعیتی که به خانه حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) آمدند، بسیار زیاد نبودند. مرحوم علامه امینی(رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) در کتاب شریف الغدیر سه نقل درباره تعداد افراد حاضر در این ماجرا آورده‌اند؛ در برخی نقل‌ها تعداد آنان پنج نفر، در برخی هفت نفر و در برخی دیگر سیزده نفر ذکر شده است. بیشترین تعدادی که درباره افراد حاضر در خانه حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) نقل شده، سیزده نفر است.
وی افزود: این افراد آمدند و شروع به فریاد زدن کردند، به امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) جسارت کردند و از ایشان خواستند از خانه بیرون بیایند و با خلیفه پیامبر بیعت کنند. برخی از آنان فریادهای خود را در حالی سر می‌دادند که امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) به همراه چند نفر، از جمله سلمان و ابوذر، در داخل اتاق حضور داشتند.
امام جمعه مشهد تصریح کرد: با وجود این سر و صداها، امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام) از داخل خانه و اتاق بیرون نیامدند؛ زیرا اگر حضرت علی(علیه‌السلام) وارد میدان می‌شد، شمشیر ذوالفقار به میان می‌آمد و مسئله به درگیری نظامی کشیده می‌شد. ازاین‌رو، امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام) بیرون نیامدند و حضرت فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها) به‌تنهایی پشت در قرار گرفتند.
وی ادامه داد: صدیقه اطهر(سلام‌الله‌علیها) در پشت در ایستادند و سخن گفتن را آغاز کردند. آن حضرت با استدلال و احتجاج با مهاجمان سخن گفتند. حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) از قدرت منطق و استدلال بسیار بالایی برخوردار بودند و با حجت و برهان با آنان گفت‌وگو کردند؛ اما آنان به استدلال‌های حضرت پاسخ ندادند.
آیت‌الله علم‌الهدی خاطرنشان کرد: در جریان این گفت‌وگوها و مشاجرات، مهاجمان فریاد می‌زدند و حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) استدلال می‌کردند. آنان جسارت و اهانت می‌کردند و صدیقه اطهر(سلام‌الله‌علیها) در مقابل، با منطق و استدلال پاسخ می‌دادند؛ با این حال، امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) همچنان از اتاق بیرون نیامدند، زیرا براساس دستور پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله)، قرار نبود ایشان با شمشیر وارد میدان شوند و قهرمان این ماجرا حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) بودند.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی با اشاره به گفت‌وگوی مهاجمان درباره خانه امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام)، عنوان کرد: هنگامی که آنان تهدید کردند خانه را آتش خواهند زد، حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) به آنان پاسخ دادند که این خانه، خانه قرآن و پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) است. آنان گفتند حتی اگر خانه قرآن و پیامبر باشد، آن را آتش خواهند زد. حضرت فرمودند این خانه، خانه دختر پیامبر است، اما آنان پاسخ دادند حتی اگر خانه دختر پیامبر باشد، از این کار دست نخواهند کشید.
وی افزود: حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) در برابر اهانت‌ها و جسارت‌های آنان، همچنان با استدلال پاسخ می‌دادند. مهاجمان به امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) اهانت می‌کردند و صدیقه اطهر(سلام‌الله‌علیها) با بیان شخصیت و جایگاه امیرالمؤمنین(علیه‌السلام)، به آنان یادآوری می‌کردند که علی(علیه‌السلام) چه کسی است و آنان به چه شخصیتی اهانت می‌کنند.
لحظات هجوم و مظلومیت حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها)
آیت‌الله علم‌الهدی ادامه داد: با وجود تمام این اتفاقات، امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) همچنان در داخل خانه و اتاق نشسته بودند و از جای خود حرکت نکردند؛ تا اینکه شعله آتش از در خانه بلند شد.
وی با اشاره به تأثیر عاطفی این لحظات در تبیین مصیبت حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها)، اظهار داشت: گاهی برخی از حوادث را می‌شنویم و نقل می‌کنیم و تصور می‌شود که تنها باید مصیبتی خوانده شود و اشکی ریخته شود؛ اما باید دید اگر هر یک از ما در چنین موقعیتی قرار بگیریم و همسرمان پشت در خانه با چنین وضعیتی مواجه شود، چه واکنشی نشان خواهیم داد؟
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی افزود: وقتی شعله آتش از در خانه بلند شد، باز هم امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) به دلیل دستور پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) از جای خود حرکت نکردند. درحالی‌که حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) پشت در بودند و خانه در معرض آتش قرار گرفته بود. هیچ‌کس برای امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) عزیزتر از حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) نبود و هیچ مصیبتی برای ایشان سنگین‌تر از آسیب دیدن آن حضرت نبود؛ با این حال، امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) همچنان در جای خود باقی ماندند.
امام جمعه مشهد تصریح کرد: شعله آتش بالا گرفت و در خانه نیم‌سوخته شد. با فشار جمعیت، در باز شد و مهاجمان وارد خانه شدند. در این لحظه، ناگهان صدای حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) بلند شد و فرمودند: «یا فِضَّةُ خُذِینِی، وَاللَّهِ قَدْ قُتِلَ مَا فِی أَحْشَائِی»؛ ای فضه، مرا دریاب؛ به خدا قسم، آنچه در رحم من بود، کشته شد.
وی خاطرنشان کرد: هنگامی که این فریاد از حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) بلند شد، امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) از اتاق بیرون آمدند. تا پیش از آن، با وجود تمام اتفاقات، ایشان از جای خود حرکت نکرده بودند؛ اما وقتی این جمله از صدیقه اطهر(سلام‌الله‌علیها) شنیده شد، مولا(علیه‌السلام) از خانه خارج شدند.
آیت‌الله علم‌الهدی با اشاره به صحنه‌ای که امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) پس از خروج از خانه مشاهده کردند، بیان کرد: در آن لحظه، منظره‌ای پیش روی امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) قرار گرفت که هیچ مردی در عالم طاقت دیدن آن را ندارد. ایشان مشاهده کردند که تازیانه‌ای را بالا برده‌اند و آن را با شدتی خاص در هوا به حرکت درمی‌آورند؛ به‌گونه‌ای که صدای حرکت تازیانه در فضا شنیده می‌شد و بر پیکر حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) فرود می‌آمد.
وی افزود: امیرالمؤمنین علی(علیه‌السلام) از اتاق بیرون آمدند و صدای حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) را از میان در و دیوار شنیدند که خطاب به پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) می‌فرمودند: «یا أَبَتَاهْ، یا رَسُولَ‌اللَّهِ، کَذَا یُفْعَلُ بِحَبِیبَتِکَ؟»؛ ای پدر، ای رسول خدا، با حبیبه شما این‌گونه رفتار می‌کنند؟
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی خاطرنشان کرد: آنچه پس از مشاهده این صحنه، امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) را به‌شدت اندوهگین کرد، وضعیت مردم بود. عده‌ای در کنار دیوار ایستاده بودند و این صحنه را تماشا می‌کردند، اما هیچ‌کس برای دفاع از حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) جلو نمی‌آمد و هیچ واکنشی نشان نمی‌داد.
مظلومیت اهل‌بیت(علیهم‌السلام) و سکوت حاضران
آیت‌الله علم‌الهدی ادامه داد: در آن شرایط، تنها کسانی که واکنش نشان می‌دادند، یک پسربچه شش‌ساله و یک دختر چهارساله بودند؛ حسن(علیه‌السلام) و زینب(سلام‌الله‌علیها) که مادر خود را در میان دود و آتش می‌دیدند و در برابر این صحنه واکنش نشان می‌دادند.
وی افزود: یک دختر چهارساله، علاوه بر اینکه از دیدن این صحنه اشک می‌ریخت، آن را در ذهن خود ثبت می‌کرد و متوجه وضعیت مادر مستأصل خود بود؛ اما مادر، پدرش را صدا نمی‌زد و امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) را خطاب قرار نمی‌داد، بلکه پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) را صدا می‌زد و می‌فرمود: «یا أَبَتَاهْ، یا رَسُولَ‌اللَّهِ».
امام جمعه مشهد با اشاره به تأثیر این صحنه بر تربیت حضرت زینب(سلام‌الله‌علیها)، اظهار داشت: یک دختر چهارساله در آن لحظات آموخت که انسان در زندگی، هرگاه به نهایت استیصال و درماندگی رسید، پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) را صدا بزند. این دختر چهارساله بعدها زینب کبری(سلام‌الله‌علیها) شد؛ همان بانویی که در مسیر دفاع از امامت و ولایت، آن حماسه بزرگ را رقم زد.
نظر شما